WeHire

Эмне үчүн иш берүүчүлөр квалификациялуу кызматкер таба албай жатышат?

21.10.2026

Источник: WeHire редакциясы

Кыргызстанда жумуш издегендер бар, бирок иш берүүчүлөр керектүү адисти табуу дайыма эле оңой эмес экенин айтышат. Эл аралык изилдөөлөр бул көрүнүштүн артында эмгек рыногундагы түзүмдүк көйгөйлөр турганын көрсөтөт.

Эмгек рыногуна жыл сайын 50 миңдей адам кошулат

Эл аралык валюта фондунун 2025-жылдын 18-июнунда жарыяланган изилдөөсүнө ылайык, Кыргызстанда эмгек ресурстары жыл сайын болжол менен 50 миң адамга көбөйүшү күтүлөт.

Бул — өлкөнүн экономикалык өнүгүүсү үчүн чоң мүмкүнчүлүк. Бирок жаңы жумушчу күчүнүн пайда болушу автоматтык түрдө квалификациялуу кадрлардын жетиштүү болушун камсыз кылбайт.

Экономикага жаңы адамдар кошулган сайын аларды жумуш менен камсыз кылуу гана эмес, рынок талап кылган көндүмдөр менен даярдоо да маанилүү.

Негизги көйгөй — көндүмдөрдүн дал келбеши

Эл аралык валюта фонду Кыргызстандагы эмгек рыногунун негизги тоскоолдуктарынын бири катары skills mismatch, башкача айтканда, кызматкерлердин көндүмдөрү менен иш берүүчүлөрдүн талаптарынын дал келбестигин белгилейт.

Мисалы, компанияга санариптик инструменттер менен иштеген, кардарлар менен сүйлөшө алган же белгилүү жабдууларды колдонгон адис керек болушу мүмкүн.

Бирок талапкердин дипломунда көрсөтүлгөн адистик анын иш жүзүндөгү даярдыгын толук чагылдырбайт.

Ошондуктан кызматкерди тандоодо диплом менен катар практикалык жөндөмдөргө да көңүл буруу зарыл.

Билим берүү менен бизнестин байланышы

ЭВФтин изилдөөсүндө Дүйнөлүк банктын 2023-жылдагы ишканалар арасында жүргүзгөн сурамжылоосуна да шилтеме берилген.

Анда жетиштүү билимге жана квалификацияга ээ кызматкерлердин тартыштыгы бизнес үчүн олуттуу тоскоолдуктардын бири катары көрсөтүлгөн.

Бул билим берүү мекемелери менен иш берүүчүлөрдүн кызматташтыгын өнүктүрүү зарылдыгын айгинелейт.

Мындай кызматташтык төмөнкү багыттарда жүргүзүлүшү мүмкүн:

  • Студенттер үчүн практикалык стажировкаларды уюштуруу.
  • Окуу программаларын иш берүүчүлөрдүн муктаждыктарына ылайыкташтыруу.
  • Кызматкерлерди жумуш ордунда окутуу.
  • Кесиптик көндүмдөрдү баалоонун практикалык ыкмаларын колдонуу.

Кызматкер тандоодо иш берүүчү эмнени өзгөртө алат?

Кээде көйгөй талапкерлердин жетишсиздигинде эмес, вакансиянын туура түзүлбөгөнүндө болушу мүмкүн.

Мисалы, компания баштапкы деңгээлдеги кызматка бир нече жылдык тажрыйба талап кылса, потенциалдуу талапкерлердин санын өзү эле чектеп коюшу мүмкүн.

Иш берүүчүлөргө төмөнкү ыкмалар жардам берет: 1) Талаптарды так аныктоо. Кайсы көндүмдөр милдеттүү, кайсыларын жумуш учурунда үйрөтүүгө болорун ажыратуу. 2) Практикалык жөндөмдү баалоо. Зарыл учурда талапкерге чакан практикалык тапшырма берүү. 3) Окутууга инвестиция салуу. Даяр адисти гана издебестен, потенциалы бар кызматкерди өстүрүү. 4) Жумуш шарттарын ачык көрсөтүү. Маяна, жоопкерчилик, график жана өсүү мүмкүнчүлүктөрү талапкерге алдын ала түшүнүктүү болушу керек.

Келечекте эмнеге көңүл буруу зарыл?

Кыргызстандын эмгек рыногунда кесиптик билим берүү, практикалык даярдык жана кызматкерлердин өндүрүмдүүлүгүн жогорулатуу маанилүү багыттар бойдон калууда.

Ошол эле учурда иш берүүчүлөр кадр тандоонун ыкмаларын өркүндөтүп, талапкерлердин реалдуу мүмкүнчүлүктөрүн баалоого өтүшү керек.

Жыйынтык

Квалификациялуу кызматкердин тартыштыгы жумуш издеген адамдардын жоктугун билдирбейт. Бул көп учурда рынок талап кылган көндүмдөр менен адамдардын даярдыгынын ортосундагы айырмачылыктан келип чыгат.

WeHire платформасы жумуш берүүчүлөргө өз талаптарын так көрсөтүүгө, ал эми талапкерлерге билимин, тажрыйбасын жана көндүмдөрүн таанытууга мүмкүнчүлүк берген байланыш каналы катары кызмат кыла алат.

Булактар:

https://www.elibrary.imf.org/view/journals/018/2025/082/article-A001-en.xml

Статистикалык эскертүү: Жыл сайын 50 миң адамдын эмгек рыногуна кошулушу — изилдөөдө колдонулган болжолдуу баа, 2026-жылдагы иш жүзүндө катталган жаңы жумуш издегендердин саны эмес. 2023-жылдагы ишканалардын сурамжылоосу да азыркы бардык иш берүүчүлөрдүн абалын толук чагылдырбайт.